Ilość odwiedzin:  

Instytucje Wspólnot Europejskich – Europejski Trybunał Sprawiedliwości i Sąd Pierwszej Instancji

Tekst: Marcin Rutecki

Trybunał Sprawiedliwości został utworzony w 1952 r. na mocy Traktatu Paryskiego, jako organ Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. Od 1957 r., zaczął funkcjonować jako instytucja trzech Wspólnot Europejskich. Jego kompetencje określone są w traktatach założycielskich WE. Polegają zasadniczo na kontroli stosowania prawa wspólnotowego oraz jego wykładni. Trybunał ma również istotny wpływ na rozwój unijnej legislacji. Jedna z podstawowych zasad na jakich opiera się UE - zasada supremacji prawa wspólnotowego nie ma uzasadnienia w przepisach prawa stanowionego. Została stworzona od podstaw przez orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości. Podstawę dla niej stanowią wyroki ETS, które zaliczane są do acquis communautaire (dorobku prawnego Wspólnot).

Siedziba Trybunału znajduje się w Luksemburgu. ETS jest ostatnią instancją wspólnotową. Jego wyroki są niepodważalne i wiążące dla sądów państw członkowskich. Trybunał jest uprawniony do rozstrzygania sporów prawnych wynikłych między państwami członkowskimi, instytucjami UE, przedsiębiorstwami i osobami fizycznymi.


Skład Trybunału


W skład Trybunału wchodzi jeden sędzia z każdego państwa członkowskiego. Obecnie składa się on z 25 sędziów. Wspomaga ich 8 adwokatów generalnych, których zadaniem jest przedstawianie bezstronnych i niezależnych opinii na temat spraw, które stanowią przedmiot postępowania na forum trybunału. Sędziowie i adwokaci generalni są wybierani na mocy uzgodnień między rządami, a ich kadencja trwa sześć lat. Sędziowie, spośród własnego grona wybierają na trzy lata przewodniczącego Trybunału.

Trybunał Sprawiedliwości rozpatruje sprawy podczas sesji plenarnych lub w sześciu izbach. Orzeka zwykle w składzie trzech lub pięciu sędziów (zawsze musi być liczba nieparzysta). Sesje plenarne odbywają się wówczas, gdy Trybunał tak zadecyduje, lub gdy zwróci się o to państwo lub instytucja, która wnosi sprawę. Orzeczenia Trybunału podejmowane są większością głosów i odczytywane podczas publicznego przesłuchania. Odmienne opinie nie są brane pod uwagę.


Sąd Pierwsze Instancji


Od 1989 r. ETS jest wspomagany przez Sąd Pierwszej Instancji, powołany na mocy Jednolitego Aktu Europejskiego. Sąd ten jest odpowiedzialny za wydawanie orzeczeń w niektórych rodzajach spraw, zwłaszcza tych wnoszonych przez osoby prywatne oraz w sprawach związanych z nieuczciwą konkurencją między przedsiębiorstwami. Sąd Pierwszej Instancji składa się z czterech izb, w których zasiada po trzech lub pięciu sędziów.


Czym zajmuje się Trybunał?

• rozpatruje skargi wnoszone przez państwa członkowskie, instytucje UE, przedsiębiorstwa lub obywateli państw UE, orzekając, czy nastąpiło naruszenie unijnego prawa,

• wydaje orzeczenia wstępne na wniosek sądów krajowych o interpretację lub stwierdzenie prawomocności ustawodawstwa wspólnotowego,

• rozpatruje odwołania od decyzji Sądu Pierwszej Instancji
  Trybunał wydaje orzeczenia w przedstawionych mu sprawach. Najczęściej są to:
  
  • wnioski o wydanie orzeczenia wstępnego;
  • skargi z powodu niewykonania zobowiązania;
  • skargi o unieważnienie aktu prawnego;
  • skargi z powodu bezczynności.

 CyprianArts